Carbon Management Plan – Plan Zarządzania Emisjami Dwutlenku Węgla

Jeszcze kilka lat temu niewiele technik i procedur medycznych miało przypisaną liczbę atomów węgla. Dziś wpływ czynności medycznej oblicza się na podstawie cyklu życia począwszy od pierwszej wizyty lekarskiej, a coraz powszechniejsze jest obliczanie danych na temat wpływu świadczenia opieki zdrowotnej na środowisko naturalne przy wykorzystaniu CO2e (ekwiwalent u dwutlenku węgla), uniwersalnej jednostka miary używanej do porównywania wpływu różnych gazów cieplarnianych na ocieplenie klimatu. Dla przykładu badanie stomatologiczne generuje 5,5 kg CO2e, zabieg cięcia cesarskiego ponad 47 kg CO2e, usunięcie za my blisko 182 kg CO2e. Przyjęcie pacjenta do szpitala to już blisko 400 kg CO2e. Przeciętny przypadek chirurgiczny powoduje emisję od 146 kg do 232 kg CO2e., a operacja bajpasów serca to aż 1,1 t CO2e.

Fundacja Medea pomaga opracować Carbon Management Plan – strategiczny dokument, który precyzyjnie określa, w jaki sposób organizacja może ograniczyć swoje emisje gazów cieplarnianych, głównie CO₂. Dokument sporządzony jest w oparciu o scenariusze klimatyczne IPCC SR1.5 (2018) oraz uznane standardy, takie jak SBTi Corporate Net-Zero Standard.

Co zawiera CMP?

Carbon Management Plan (CMP) obejmuje szereg działań mających na celu skuteczne zarządzanie emisjami oraz ich redukcję w placówkach ochrony zdrowia. Podstawą CMP jest określenie roku bazowego, który stanowi punkt odniesienia do późniejszych działań redukcyjnych, umożliwiając monitorowanie zmian i ocenę skuteczności wdrażanych rozwiązań. Kluczowym elementem jest identyfikacja źródeł emisji, obejmująca m.in. zużycie energii (analiza zużycia energii elektrycznej i cieplnej, sprawności instalacji, wykorzystania OZE, strat przesyłowych), transport i logistykę (stan floty pojazdów, zużycie paliwa, dostawy, transport pacjentów), gospodarkę odpadami (medycznymi i komunalnymi oraz możliwości ich redukcji lub recyklingu), a także procesy medyczne (energochłonne i emisyjne procedury, np. sterylizacja, praca aparatury diagnostycznej, zużycie gazów medycznych czy inhalatorów). Dla każdego z tych obszarów przypisujemy emisje do odpowiednich zakresów (Scope 1 – emisje bezpośrednie, Scope 2 – emisje pośrednie z energii zakupionej od zewnętrznych dostawców, Scope 3 – pozostałe emisje pośrednie), co pozwala określić realistyczne poziomy redukcji i wyznaczyć mierzalne cele środowiskowe – zarówno krótkoterminowe, jak i długofalowe. Dokument zawiera również konkretne metody ograniczenia emisji, obejmujące inwestycje, zmiany technologiczne, modyfikacje procesów operacyjnych oraz inicjatywy zwiększające efektywność energetyczną. Kluczowym elementem jest system monitorowania i raportowania (wskaźniki, audyty wewnętrzne, przeglądy), a także regularna ewaluacja i aktualizacja strategii, pozwalająca na dostosowanie planu do nowych możliwości, innowacyjnych technologii i zmieniających się regulacji prawnych.

Dlaczego warto mieć CMP?

Niższe koszty – mniejsze zużycie energii i zasobów to realne oszczędności.

Zgodność z przepisami – plan przygotowuje organizację na nowe regulacje unijne i krajowe.

Lepszy wizerunek – instytucje odpowiedzialne środowiskowo zyskują zaufanie pacjentów i partnerów.

Większe możliwości finansowania – plan ułatwia ubieganie się o środki z funduszy krajowych i międzynarodowych.

Zarządzanie ryzykiem klimatycznym – CMP to sposób na ochronę placówki przed konsekwencjami zmian klimatycznych.